Tục ngữ Việt Nam

Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định,có nhịp điệu,hình ảnh,thể hiện kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt(Tự nhiên,lao động,sản xuất,xã hội),được nhân dân ta vận dụng vào đời sống,suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày đây là 1 thể loại văn học dân gian.

1. Ca dao là những câu thơ có thể hát thành những làn điệu dân ca, ru con... hoặc ca dao là lời dân ca đã lược bỏ đi những luyến láy khi hát. Ca dao để lại dấu vết rõ rệt nhất trong ngôn ngữ văn học. Phần lớn nội dung ca dao thể hiện tình yêu nam nữ, ngoài ra còn có những nội dung khác của ca dao: quan hệ gia đình, các mối quan hệ phức tạp khác trong xã hội...

2. Tục ngữ là những câu nói đúc kết kinh nghiệm của dân gian về mọi mặt như: tự nhiên, lao động sản xuất và xã hội, được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và khuyên răn.

Nó ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, có nhịp điệu, có hình ảnh. Đây là một thể loại văn học dân gian.

Tục ngữ được hình thành từ cuộc sống thực tiễn, trong đời sống sản xuất và đấu tranh của nhân dân, do nhân dân trực tiếp sáng tác; được tách ra từ tác phẩm văn học dân gian hoặc ngược lại; được rút ra tác phẩm văn học bằng con đường dân gian hóa những lời hay ý đẹp hoặc từ sự vay mượn nước ngoài.

Tục Ngữ Việt Nam

Tục Ngữ Hán Việt

Tục Ngữ Việt Anh

A

• Anh em như thể chân tay.
• Anh em khinh trước làng nước khinh sau.
• Ai biết ngứa đâu mà gãi.
• Ai làm, nấy chịu
• Ai giàu ba họ, ai khó ba đời.
• Ao sâu tốt cá.
• Ăn chắc, mặc bền.
• Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
  Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng.
• Ăn cây nào rào cây ấy.
• Ăn chọn nơi, chơi chọn bạn.
• Ăn có nhai, nói phải nghĩ.
• Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau.
• Ăn kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa.
• Ăn ngay nói thật, mọi sự điều lành.(?)
• Ăn một miếng, tiếng một đời.
• Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.
• Ăn tùy nơi, chơi tùy chốn.
• Ăn cháo, đá bát.
• Ăn theo thuở, ở theo thời
• Ăn đầu sóng, nói đầu gió
• Anh hùng tạo thời thế (???) -> Thời thế tạo anh hùng
• Ăn cơm chúa, múa tối ngày
• Ăn vóc, học hay
• Ăn xem nồi, ngồi xem hướng

B

• Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng.
• Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe

C

• Cá không ăn muối cá ươn. Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.
• Có chí, thì nên.
• Có công mài sắt, có ngày nên kim.
• Có qua, có lại mới toại lòng nhau.
• Cha ăn mặn, con khát nước.
• Của thiên trả địa.
• Có chí làm quan, có gan làm giàu.
• Có tiền mua tiên cũng đuợc.
• Có thực mới vực được đạo.
• Cây có cội, nước có nguồn
• Cây lành sanh trái ngọt
• Chứng nào, tật nấy
• Cây cao, bóng mát
• Cha mẹ sinh con trời sinh tính.
• Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà.
• Con sâu làm rầu nồi canh
• Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh
• Cứu vật vật trả ơn. Cứu nhân nhân trả oán
• Có đức mặc sức mà ăn
• Chim khôn chưa bắt đã bay
• Chim khôn lựa cành mà đậu
• Con hơn cha là nhà có phúc
• Chết trong còn hơn sống đục
• Chết vinh còn hơn sống nhục
• Chết đứng còn hơn sống quỳ
• Chờ được vạ thì má đã sưng
• Cái răng,cái tóc là gốc con người
• Con khôn, cha mẹ nào răng

D

• Dao sắc không gọt được chuôi
• Dân ngu, dể dạy
• Dân đói dễ sai

Đ

• Đường đi từ cửa miệng
• Đa sự, đa đoan
• Đa tình, đa hận
• Đa sầu, đa mang
• Đi một ngày đàng, học một sàng khôn...
• Đói cho sạch, rách cho thơm.
• Được voi, đòi tiên.
• Đồng tiền liền khúc ruột
• Đất lành, chim đậu
• Đâm bị thóc, thọc bị gạo
• Đi đến nơi, về đến chốn
• Đàn gảy tai trâu
• Đức năng thắng số.
• Đi đâu rồi cũng về La Mã
• Đi mô cũng nhớ về Hà Tịnh
• Đầu tắt, mặt tối
• Đừng dong buồm trong giông bão
• Đời cha ăn mặn, đời con khát nước.

G

• Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
• Giấy rách phai giữ lấy lề
• Giàu đổi bạn, sang đổi vợ
• Gieo gió thì gặt bão
• Ghét của nào, trời trao của nấy
• Gieo quả nào thì gặp quả đó
• Gọi dạ bảo vâng

H

• Học đi đôi với hành
• Học đâu, biết đó
• Học một biết mười
• Học ăn, học nói, học gói, học mở.
• Học tài, thi phận.
• Hoc cho mai sau.
• Hết xôi , rồi việc

K

• Khôn chết, dại chết, giả chết không chết
• Khôn nhà, dại chợ
• Khôn ba năm dại một giờ
• Kiến tha lâu đầy tổ
• Khôn đâu tới trẻ, khỏe đâu tới già
• Khôn không qua lẽ, khỏe chẳng qua lời
• Khi yêu trái ấu cũng tròn, khi ghét bồ hòn cũng méo
• Không có lửa làm sao có khói
• Kẻ cắp gặp bà già
• Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm
• Không thầy đố mày làm nên

L

• Lá lành đùm lá rách.
• Lời nói là bạc, im lặng là vàng.
• Lời nói không mất tiền mua
  Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.
• Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo
• Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén
• Lùi một bước, tiến ngàn dặm
• Liệu việc như thần
• Liệu cơm gắp mắm
• Lá rụng về cội
• Lạy ông tôi ở bụi này
• Lao động là vàng

M

• Một người lo bằng kho người làm.
• Ma đưa lối, quỷ dẫn đường
• Một giọt máu đào hơn ao nước lã.
• Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
• Máu chảy ruột mềm
• Môi hở, răng lạnh
• Một con chim én không làm nên mùa xuân
• Một điều nhịn, chín điều lành
• Một miếng khi đói bằng một gói khi no
• Mạnh vì gạo, bạo vì tiền.
• Mật ngọt chết ruồi
• Mũi dại, lái chịu đòn
• Mềm nắn , rắn buông
• Mềm quá thì yếu, cứng quá thì gãy
• Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ
• Mèo mả gà đồng
• Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời
• Một kho vàng không bằng một nang chữ
• Mất lòng trước, được lòng sau

N

• Nước chảy, đá mòn.
• Nghèo sinh loạn, Giàu sinh tật.
• Nước lã làm sao khuấy nên hồ
• Nước chảy về nguồn, Lá rụng về cội
• Nồi nào úp vung nấy
• Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm.
• No mất ngon, giận mất khôn
• Nói có sách, mách có chứng
• Năng làm, thì nên
• Người sống đống vàng
• Người ta là hoa đất
• Nước đổ lá môn (khoai)
• Nước chảy, hoa trôi , bèo dạt
• Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã
• Người khôn ít nói ít hay trả lời.
• Ngồi mát ăn bát vàng
• Nhà giầu đứt tay, bằng ăn mày đổ ruột
• Nói một đàng, làm một nẻo. người không trung thực

O

• Oan có đầu, nợ có chủ
• Óan không giải được óan
• Oán thù nên giải, không nên kết
• Ông ăn chả, bà ăn nem.
• Ông có chân giò, bà thò nậm rượu

Ơ

• Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.
• Ở hiền thì gặp lành, ở ác gặp ác
• Ở nhà nghe Đông Hà ló chín
• Ở xó chuồn heo,hơn là theo phía vợ

P

• Phép nước lệ làng.
• Phép vua thua lệ làng.
• Phòng bệnh hơn chữa bệnh.

Q

• Quỷ tha, ma bắt
• Quả báo, nhãn tiền
• Quan nhất thời, dân vạn đại
• Quýt làm cam chịu
• Qua cầu rút ván

V

• Vỏ quýt dày, móng tay nhọn
• Vắng chủ nhà gà vọc niêu tôm
• Việc người thì sáng, việc mình thì quáng
• Việc nhà thì nhác, việc chú bác thì siêng

R

• Rừng không hai cọp, nước không hai vua
• Rừng nào cọp nấy.
• Rau nào sâu nấy

S

• Sinh nghề tử nghiệp
• Sông có khúc, người có lúc
• Sai một ly, đi một dặm
• Sóng Trường Giang , lớp sau đè lớp trước
• Sự thật mất lòng
• Sang sông phải bắc cầu kiều,muốn con hay chữ phải yêu mến thầy

T

• Thất bại là mẹ thành công
• Thất bại là bà ngoại của thành công
• Thời gian là vàng bạc
• Thời gian không chờ ai cả
• Thời gian đi, thời gian không trở lại
• Tham bát bỏ mâm
• Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ
• Trăm hay không bằng tay quen
• Trong chữ có nghĩa
• Tre già, măng mọc
• Thắng làm vua, thua làm giặc.
• Tham thì thâm
• Tham giàu, phụ khó. Tham sang, phụ bần
• Thao Trường đổ mồ hôi. Xa trường bớt đổ máu
• Trong họa có phước. Trong phước có họa
• Thời thế tạo anh hùng
• Tha lầm hơn giết lầm
• Tình ngay, Lý gian
• Tâm nhàn, thân nhàn
• Tấc đất tấc vàng
• Thuốc đắng dã tật, Sự thật mất lòng
• Tích đức, phòng thân
• Tích lũy, phòng cơ
• Thật thà thì thiệt thòi
• Tức nước, vỡ bờ
• Thả mồi, bắt bóng
• Tai vách mạch rừng
• Thả hổ về rừng
• Thánh nhân đãi kẻ khù khờ
• Thừa nước đục thả câu
• Trọng hiền, đãi sĩ
• Trăm người bán, vạn người mua
• Thành Rôma không xây trong một ngày
• Tiên học lễ, Hậu học văn
• Trong cái rủi có cái may
• Thương nhau lắm,cắn nhau đau
• Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
• Trăm nghe không bằng một thấy
• Tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa

U

• Uống nước nhớ nguồn

X

• Xa mặt, cách lòng.
• Xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ

Y

• Yêu cho roi,cho vọt,ghét cho ngọt,cho bùi
• Yếu Trâu, ví thể mạnh Bò
• Yêu nhau, mấy núi cũng leo,mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua

Sưu Tầm Tục Ngữ , những câu nói Hán Việt

A

• An cư lạc nghiệp.
• Anh hùng nan qúa mỹ nhân quan.
• An thân, thủ phận. An phận, thủ thường

B

• Bất chiến tự nhiên thành

C

• Cẩn ngôn vô tội
• Cẩn tắc vô ưu
• Cung tàn, Điểu tận

D

• Dĩ hoà vi quý.
• Danh chính, Ngôn thuận
• Dục tốc bất đạt
• Dục hoãn cầu mưu
• Dĩ độc trị độc
• Dưỡng hổ, di họa
• Dự bị hơn phòng bị, Phòng bị hơn chuẩn bị

Đ

• Đồng thanh tương ứng
• Đồng khí tương cầu.
• Đồng bệnh tương lân.
• Đồng cam cộng khổ.
• Điểu vị thực vong, Nhân vị lợi vong
• Đa mưu, túc trí

H

• Hữu chí cánh thành
• Hữu xạ tự nhiên hương.
• Hổ phụ sinh hổ tử
• Hữu danh, vô thực
• Hữu dũng vô mưu
• Họa vô đơn chí.
• Hoa rơi hữu ý, nước chảy vô tình
• Hậu sinh, khả úy
• Hoạn lộ, họa lộ
• Hữu phận, vô duyên
• Hữu tài, vô phận

K

• Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân
• Khẩu Phật, Tâm Xà

L

• Lực bất tòng tâm
• Long đàm, hổ huyệt

M

• Mục Thị ư nhân
• Mãnh hổ nan địch quần hồ
• Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên.

N

• Nam vô tửu như kỳ vô phong
• Ngọc khiết băng thanh
• Nhất nghệ tinh, Nhất thân vinh
• Nhân định thắng thiên.
• Nhân sinh vô thập tòan
• Ngôn sở bất tri, Tri sở bất ngôn
• Nhất cận thị, nhị cận giang
• Nhất kiến, chung tình
• Nhi nữ tình trường , Anh hùng khí đoản
• Nhất túy giải vạn sầu
• Nhất ngôn, cửu đỉnh
• Nhàn cư vi bất thiện
• Nhứt công thành, nhì danh toại
• Nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy

O

• Oan oan tương báo, Dỉ hận miên miên
  Oan gia gia trả , Oan tình tình vương.

P

• Pháp bất vị thân, Nghĩa bất dung tình.
• Phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí
• Phú quý sinh lễ nghĩa, bần cùng sinh đạo tặc.
• Phục hổ, tàng long
• Phản khách vi chủ

Q

• Quốc hữu quốc pháp, Gia hữu gia quy.
• Quý hồ tinh bất quý hồ đa.
• Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách

S

• Song hổ phân tranh, nhứt hổ tử vong

T

• Tái ông thất mã
• Thiên bất dung gian
• Thiên ngoại hữu thiên, Nhân ngoại hữu nhân
• Tửu phùng tri kỷ, thiên bôi thiểu. Thoại bất đầu cơ, bán cú đa.
• Tửu nhập sầu trường, sầu càng sầu
• Thiên cơ bất khả lậu
• Thiên thủ tầm biến
• Thi ân bất cầu báo
• Thọ ân mạc khả vong
• Thiên biến, vạn hóa
• Tận nhân lực, tri thiên mệnh
• Thần khẩu hại xác phàm
• Tiểu phú do cần, triệu phú do thiên
• Tiểu Nhân đắc chí, Quân Tử gặp phiền
• Thiên lý tuần hoàn
• Thiên duyên tiền định
• Tống cựu, nghinh tân
• Thị phi miệng đời
• Tiên hạ thủ di cường
• Tiên phát chế nhân
• Tham thực, cực thân
• Tham sanh huý tử
• Tích lũy, phòng cơ
• Tích cốc phòng cơ, tích tơ phòng hàn
• Thiên địa hữu tình
• Tâm phục, khẩu phục
• Tề gia, Trị quốc, Bình thiên hạ
• Tha hương ngộ cố tri
• Tha phương cầu thực
• Thiên thai lạc lối, Thiên thu lạc đường
• Thiên biến vạn hóa
• Thời thế tạo anh hùng
• Thuận thiên, hành đạo
• Thiên la, địa võng
• Tri giả, bất giả
  Tri thức bất thức
• Tiên học lể, hậu học nhân

V

• Vạn sự khởi đầu nan
• Vô độc bất trượng phu

Y

• Ý tại ngôn ngoại

U

• Uy vũ bất năng khuất

• Mỗi thời, mỗi cách
  Other times, other ways
• Mạnh vì gạo, bạo vì tiền
  The ends justify the means.
• Trèo cao té nặng
  The greater you climb, the greater you fall.
• Dục tốc bất đạt
  Haste makes waste.
• Tay làm hàm nhai
  No pains, no gains
• Phi thương,bất phú
  Nothing ventures, nothing gains
• Tham thì thâm
  Grasp all, lose all.
• Có mới, nới cũ
  New one in, old one out.
• Cuả thiên, trả địa.
  Ill-gotten, ill-spent
• Nói dễ, làm khó.
  Easier said than done.
• Dễ được, dễ mất.
  Easy come, easy goes.
• Túng thế phải tùng quyền
  Necessity knows no laws.
• Cùng tắc biến, biến tắc thông.
  When the going gets tough, the tough gets going.
• Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên
  Man propose, god dispose
• Còn nước, còn tát.
  While ther's life, there's hope.
• Thùng rổng thì kêu to.
  The empty vessel makes greatest sound.
• Hoạ vô đơn chí.
  Misfortunes never comes in singly.
• Có tật thì hay giật mình.
  He who excuses himself, accuses himself
• Tình yêu là mù quáng.
  Affections blind reasons. Love is Blind.
• Cái nết đánh chết cái đẹp.
  Beauty dies and fades away but ugly holds its own
• Yêu nên tốt, ghét nên xấu.
  Beauty is in the eye of the beholder
• Chết vinh còn hơn sống nhục.
  Better die a beggar than live a beggar
  Better die on your feet than live on your knees
• Có còn hơn không.
  Something Better than nothing
  If you cannot have the best, make the best of what you have
• Một giọt máu đào hơn ao nước lã.
  Blood is thicker than water
• Lời nói không đi đôi với việc làm.
  Do as I say, not as I do
• Tham thực, cực thân.
  Don 't bite off more than you can chew
• Sinh sự, sự sinh.
  Don 't trouble trouble till trouble trouuubles you
• Rượu vào, lời ra.
  Drunkness reveals what soberness conceallls
• Tránh voi chẳng xấu mặt nào.
  For mad words, deaf ears.
• Thánh nhân đãi kẻ khù khờ.
  Fortune smiles upon fools
• Trời sinh voi, sinh cỏ.
  God never sends mouths but he sends meat
• Cẩn tắc vô ưu.
  Good watch prevents misfortune
• Hữu xạ tự nhiên hương.
  Good wine needs no bush
• Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
  Gratitute is the sign of noble souls
• Chí lớn thuong gặp nhau,
  Great minds think alike
• Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu.
  Birds of the same feather stick together
• Đánh chết cái nết hong chừa.(?)
  Habit is the second nature
• Đèn nhà ai nấy sáng.
  Half the world know not how the other haaalf lives
• Cái nết đánh chết cái đẹp.
  Handsome is as handsome does
• Trong Khốn Khó Mới Biết Bạn Tốt.
  Hard times show whether a friend is a true friend
• Giận hóa mất khôn.
  Hatred is as blind as love
• Điếc không sợ súng.
  He that knows nothing doubts nothing
• No bụng đói con mắt.
  His eyes are bigger than his belly
• Liệu cơm gắp mắm, liệu con gả chồng.
  Honesty is the best policy
  If we can't as we would, we must do as we can
• Miệng hùm, gan sứa.
  If you cannot bite, never show your teeth
• Lắm mối tối nằm không.
  If you run after two hares, you'll catch none
• Đã trót thì phải trét.
  If you sell the cow, you will sell her milk too
• Vạn sự khởi đầu nan.
  It is the first step that counts
• Xem việc biết người.
  Judge a man by his work
• Dĩ hoà vi quý.
  Judge not, that ye be not judged
• Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ.
  Laugh and grow fat.
  Laughter is the best medicine.
• Cha nào, con nấy.
  Like father, like son
• Xa mặt, cách lòng.
  Out of sight, out of mind
  Long absent, soon forgotten
• Thắng là vua, thua là giặc.
  Losers are always in the wrong
• Đen tình, đỏ bạc.
  Lucky at cards, unlucky in love
• Ăn miếng trả miếng.
  Tit For Tat
  Measure for measure
  An Eye For An Eye
  Tooth For A Tooth.
• Việc người thì sáng, việc mình thi quang
  Men are blind in their own cause
• Không vào hang cọp sao bắt được cọp con.
  Neck or nothing
• Trăm nghe không bằng mắt thấy.
  Observations is the best teacher
• Con sâu làm sầu nồi canh.
  One drop of poison infects the whole of wine
• Sai một ly đi một dặm.
  One false step leads to another
• Ở hiền gặp lành.
  One good turn deserves another
• Thời qua đi, cơ hội khó tìm .
  Opportunities are hard to seize
• Ăn theo thuở, ở theo thời.
  Other times, other manner
• Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy.
  Pay a man back in the same coin
• Im lặng tức là đồng ý.
  Silence gives consent
• Chín người, mười ý.
  So many men, so many minds
• Lực bất tòng tâm.
  So much to do, so little done.
• Người thâm trầm kín đáo thường là người có bản lĩnh hơn người.
  Still waters run deep
• Càng đông càng vui.
  The more, the merrier
• Không có lửa sao có khói.
  There is no smoke without fire
  Where ther is smoke, there is fire
• Đoàn kết thì sống, chia rẽ thì chết.
  United we stand, divided we fall
• Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.
  Travelling forms a young man
• Tai vách, mạch rừng.
  Two wrongs do not make a right
• Bụng làm, dạ chịu.
  Walls have ears
• Gieo Gió Gặp Bảo
  We reap as we sow
• Máu chảy, ruột mềm.
  When the blood sheds, the heart aches
• Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm.
  When the cat is away, the mice will play
• Dậu đổ, bìm leo.
  When the tree is fallen, everyone run to it with his axe
• Chứng Nào Tật Nấy.
  Who drinks, will drink again
• Suy bụng ta ra bụng người.
  A thief knows a thief as a wolf knows a wolf
• Lòi nói là bạc, im lặng là vàng
  Speech is silver, but silence is gold
• Một giọt máu đào hơn ao nước lã.
  Blood is much thicker than water.
• Chớ để ngày may những gì mình có thể làm hôm nay.
  Makes hay while sunshines.
• Những gì mình mong đợi ít khi nào xảy ra, Những gì mình không mong muốn thì lại cứ đến.
  What we anticipate seldom occurs; what we least expect generally happens.
• Đừng điếm gà trước khi nó nở.
  Don't count your chicken before they hatch.
• Việc gì làm được hôm nay chớ để ngày mai.
  Make hay while the sun shines.
• Lính già không bao giờ chết. Lính trẻ chết.
  Old soldiers never die. Young ones do.
• Thùng rổng thì kêu to.
  The empty vessel makes greatest sound.
• Tứ cố vô thân, Họa vô đơn chí
  Joy may be a wiser. But sorrows sure is free
• Gậy ông đập lưng ông / ăn miếng trả miếng
  An eye for an eye, a tooth for a tooth.
• Cơ hội chỉ đến một lần.
  Opportunity knocks but once.
• Cười là liều thuốc tốt nhứt
  Laughter is the best medicine.
• Trèo cao, té nặng
  The higher you clime, the greater yoy fall